มองทุกข์ให้เห็น จึงเป็นสุข
หลวงพ่อปัญญา นันทภิกขุ
ทุกข์เท่านั้นเกิดขึ้นตั้งอยู่ดับไป เรื่องของความสุขนั้นเป็นสิ่งที่เราต้องการ
กันทั้งนั้น ไม่มีใครเลยต้องการความทุกข์ความเดือดเนื้อร้อนใจ แต่ว่า
โดยธรรมะชั้นสูงของพระพุทธศาสนานี่ พระพุทธเจ้าท่านสอนให้เรารู้ว่า
ในโลกนี้ไม่มีความสุข มันมีแต่ความทุกทั้งนั้น
ทุกข์เท่านั้นที่เกิดขึ้น ทุกข์เท่านั้นที่ตั้งอยู่
ทุกเท่านั้นที่ดับไป นอกจากทุกข์หามีอะไรไม่
พระพุทธศาสนาสอนเรื่องความทุกข์ สอนเหตุให้เกิดทุกข์ สอนเรื่องทุกข์
เป็นเรื่องที่ดับได้ แล้วก็สอนวิธีว่า จะดับทุกข์ได้อย่างไร อันนี้เป็นสัจจะ
เป็นความจริงที่มีอยู่ในโลก ความสุขนั้นหามีไม่ มีแต่ความทุกข์
แต่เราก็เรียกว่ามีความสุข ที่เรียกว่ามีความสุขก็เพราะว่า ทุกข์มันลดน้อยลงไป
สมมติว่าเป็นตัวเลขว่า ทุกข์มัน 100 ถ้าลดลงไปอีก 5 เราก็เรียกว่าเป็นความสุขแล้ว
เป็นความสุขเพียง 5 เท่านั้นเอง แต่ว่าอีก95 นั้นยังเป็นความทุกข์อยู่
หรือถ้าลดลงไปอีกสัก 10 เราก็มีทุกข์อยู่อีกตั้ง 90 ลดลงไปอีก 95
ก็ยังมีทุกข์อยู่อีกตั้ง 5 มันก็ยังมีทุกข์อยู่นั่นเอง มันเป็นอย่างนี้ โลกนี้มีแต่
ความทุกข์ ถ้าทุกข์ลดลงไปหน่อย ก็เรียกว่า เป็นความสุขเท่านั้นเอง
แต่ว่าท่านก็ไม่เรียกว่าเป็นความสุขอีกแหละ ท่านเรียกว่านั่นคือที่สุด
ของความทุกข์ ใช้คำบาลีว่า "อันโต ทุกขัสสะ" แปลว่า นั่นเป็นที่สุดของ
ความทุกข์ คือว่าทุกข์มันจบเพียงเท่านั้น
หมดทุกข์ก็ถึงนิพพาน นิพพานก็คือการดับทุกข์ได้
ตราบใดที่ยังมีชีวิต ถ้าจิตยังไม่ถึงปัญญา เราก็ยังจะต้องมีความทุกข์
ที่จะต้องทนต่อไป ทนเรื่อยไป จนกว่าเราจะมีปัญญารู้แจ้ง เห็นจริงในสิ่งนั้น
ตามสภาพที่เป็นจริง แล้วเราก็ไม่ต้องทนทุกข์อีกต่อไป
จิตของเราไปถึงจุดหมาย คือที่สุดของความทุกข์......
มองทุกข์ให้เห็น จึงเป็นสุข
หลวงพ่อปัญญา นันทภิกขุ
