คนไทยชอบทำบุญ แต่ไม่ชอบทำกุศล
ท่านอาจารย์พุทธทาสกล่าวว่า
คนไทยชอบทำบุญ แต่ไม่ชอบทำกุศล
กุศลในที่นี้ท่านหมายถึง ความฉลาด
คนเราต้องเรียนรู้ทุกวันจากทุกเรื่อง ให้ฉลาดขึ้น
ฉลาดคือเข้าใจอะไรเป็นอะไร และเห็นแก่ตัวน้อยลง ถ้าเห็นแก่ตัวมากขึ้น
แปลว่าโง่ลงความเป็นมนุษย์หมายถึงการมีจิตใจสูงซึ่งเป็นจุดที่ต่างจากสัตว์
สัตว์ไม่มีบุญมีบาป มีแต่ทำไปตามธรรมชาติ บุญบาปจึงเป็นเรื่องของมนุษย์
เท่านั้น บุญหรือปุญญะคือความดี ความดีเป็นคุณสมบัติของความเป็นมนุษย์
อีกคำหนึ่งที่หมายถึงความดีก็คือจิตวิญญาณ มนุษย์ขาดความดี หรือ
จิตวิญญาณไม่ได้มิฉะนั้นจะขาดความสมบูรณ์ในตัวเอง ทุกวันนี้
มนุษย์เป็นโรคพร่องทางจิตวิญญาณ (Spiritual deficiency) ทำให้ขาด
ความสุขที่แท้เมื่อพร่องก็ไปหาอะไรมาเติม
เหล่านี้คือ บางส่วนของคำนำ หนังสือ 'ฉลาดทำบุญ' โดยอาจารย์ประเวศ วะสี
10 วิธีการทำบุญแบบฉลาด โดยไม่ต้องสละเงิน ก็เป็นบุญได้เหมือนกัน
กิจกรรมสันทนาการ หากคุณเป็นนักกิจกรรมเก่ามาก่อน ลองหาเวลา
ไปทำกิจกรรมสันทนาการกับเด็กๆ ตามสถานสงเคราะห์ต่างๆไม่ว่าจะเป็น
การเล่นเกม วาดภาพ เล่านิทาน ถือเป็นการให้ความบันเทิงและสาระ
แก่เด็กๆด้อยโอกาส
สันทนาการกับผู้ใหญ่ หากคุณมีความสามารถในการแสดงบันเทิง
หรือสาระที่เป็นประโยชน์ สามารถติดต่อเจ้าหน้าที่เรือนจำ เข้าไปแสดงได้
จะได้เป็นการช่วยผ่อนคลายความเครียด และความซึมเศร้าอันเกิดจาก
การถูกจองจำ เพราะใช่แต่ว่าจะมีเด็กเท่านั้นที่ชอบสันทนาการ ผู้ใหญ่ก็
ชอบเหมือนกัน
เยี่ยมคนชรา ไม่มีใครที่ไม่แค่การไปเยี่ยมคนแก่ หรือแม้แต่นำอาหาร
ไปเลี้ยงท่านเหล่านั้น ที่บ้านพักคนชรา ถือเป็นการทำบุญและเป็นการ
ให้สติตัวเองไปด้วยในตัว โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ให้สติปัญญา ว่าคนเรา
ต้องแก่เฒ่าหน้าเหี่ยวย่น
ครูข้างถนน เป็นอีก 'บุญ' หนึ่งที่คุณสามารถทำได้ อย่างน้อยก็ช่วยให้
เด็กข้างถนนคนหนึ่ง มีเพื่อน มีคน ที่รับฟังและพร้อมจะเข้าใจเขา
บริจาคเสียง เป็นบุญอีกวิธีหนึ่ง คือการอ่านหนังสือออกเสียงบันทึกใส่เทป
ในห้องสมุดเสียงอันนี้ เป็นโครงการที่มีอยู่แล้ว ของมูลนิธิคอลฟิลด์
เพื่อคนตาบอด สำหรับคนตาบอดเลือกฟัง ในห้องสมุด เพื่อคนตาบอด
อาสาสมัครในวัด หากมีเวลาว่าง และอยากบริหารเวลามาใช้ใน
งานบุญบ้างลองหันไปเป็นอาสาสมัครให้กับวัด ที่ทำงานพัฒนาให้กับชุมชน
เช่นวัดที่ดูแลเลี้ยงเด็กกำพร้า วัดที่ดูแลผู้ป่วยโรคเอดส์ หรือไม่ก็อาสาสมัคร
ไปช่วยงานพัฒนาชุมชน
ทำความดีกับคนรอบข้าง พ่อแม่ พี่น้อง ลูกหลาน มักเป็นบุคคล
ที่เราละเลยไป โดยไม่ตั้งใจการหันกลับมาดูแลเอาใจใส่ ก็เป็นอีกบุญหนึ่ง
ที่สามารถทำได้ง่าย คนเราเมื่อเจอกันทุกวัน มักไม่เห็นคุณค่าของกันและกัน
จนวันหนึ่งต้องจากไป นั่นแหละ จึงทำดีให้กันในวาระสุดท้าย ทำไมเราไม่
ทำดีให้กัน ตั้งแต่ยังมีลมหายใจอยู่
แนะนำพร่ำสอนความดีให้กัน คนเป็นพ่อแม่ที่มีความรับผิดชอบ
ก็เป็นบุญอีกวิธีหนึ่ง พ่อแม่ที่ดี คือพ่อแม่ที่มีเวลาให้ลูกสม่ำเสมอ ดูแล
เอาใจใส่ ความเป็นไปของลูกๆอย่างพอเหมาะพอดี ไม่ปล่อยทิ้งตาม
ยถากรรม หรือบังคับขู่เข็ญ จนเกินเหตุสอน ให้ลูกรู้จักความรับผิดชอบ
ช่วยเหลือตัวเองได้ มั่นใจในตัวเองดี พร้อมกับสอนให้ลูกได้เรียนรู้เรื่อง
กตัญญูกตเวที และที่ไม่ควรลืมคือ สอนให้ลูก นึกถึงส่วนรวม รับผิดชอบ
ต่อสังคม และเอื้อเฟื้อแบ่งปัน แก่คนรอบข้าง
ตอบแทนความดี ปรับความเข้าใจ ความดีที่เราได้รับมาจากผู้อื่น
เป็นหนี้ความดีที่ค้างชำระ การตอบแทนความดีต่อผู้มีอุปการะ นอกจาก
จะเป็นการแสดงความกตัญญูรู้คุณแล้ว ยังเป็นบุญอยู่ในตัวเอง เป็นการ
สร้างสัมพันธ์ในบุญให้เหนียวแน่นยิ่งขึ้น ระหว่างเรากับเขาผู้อุปการะ
และเช่นกัน ในความขุ่นข้องหมองใจบางอย่าง ก็เป็นหนี้กรรมค้างชำระ
ได้การปรับความเข้าใจ เผยความในใจ กับคนที่เคยมีเรื่องไม่พอใจกัน
ก็ถือเป็นเรื่องการทำบุญ
เรียนรู้และเข้าใจเขา ให้ความรัก ความเมตตา ความเข้าใจ
และการยอมรับต่อบุคลผู้ติดเชื้อHIV (มีรายงานล่าสุดว่า ขณะนี้ประเทศไทย
มีผู้ติดเชื้อ HIV 1ล้านคน) รวมทั้งบุคคล ที่ได้รับความกดดันจากสังคมใน
รูปแบบอื่นๆ เช่น คนที่เพิ่งออกจากเรือนจำคนชรา ผู้หญิง เด็ก คนกลุ่มน้อย
ทางเชื้อชาติ ตลอดจนผู้ที่เห็นต่างทางการเมืองศาสนา และเรื่องเพศ
หากเราพิจารณาอย่างถ่องแท้จะเห็นว่า 10 วิธีการทำบุญแบบฉลาดนี้
พุทธศาสนิกชนชาวไทยทุกคน เคยทำแล้ว เพียงแต่เราไม่รู้ว่านี่คือ
การทำบุญ เพราะเรามักคุ้นเคย กับการทำบุญแบบเสียเงิน
จนคิดว่า การทำบุญ มีแต่เฉพาะเรื่อง การให้ทาน
คนไทยชอบทำบุญ แต่ไม่ชอบทำกุศล
ที่มา เว็บวัดเกาะวาลุการาม
