*รวม * คติธรรม - พระอาจารย์ไพศาล วิสาโล

[ยาใจ]

ความโกรธเกลียด

ยิ่งเราไปใส่ใจกับมันและทำตามอำนาจของมัน เช่น มันสั่งให้ด่า ก็ด่าตามมัน เราก็ยิ่งตกเป็นทาสของมัน กลายเป็นคนโกรธเกลียดง่ายขึ้น

ทำนองเดียวกันกับความกลัว ยิ่งขับไสมัน พยายามห้ามไม่ให้มันมา มันก็ยิ่งมาถี่ขึ้น เข้าทำนอง “ยิ่งห้ามเหมือนยิ่งยุ” เรื่องอะไรที่ไม่อยากคิด มันก็ยิ่งมาเร้าจิตให้คิดจนกินไม่ได้นอนไม่หลับ

เคล็ดลับในการจัดการกับความรู้สึกนึกคิดเหล่านี้ก็คือ เมินเฉยมัน อย่าไปให้ความสนใจมัน มันมาปรากฏ ก็ไม่ไปขับไล่ไสสงมัน ขณะเดียวกันก็ไม่ไปทำตามมัน มันจะวิงวอนหรือยั่วยุอย่างไร ก็ทำใจวางเฉย เตือนตนด้วยมนตราคำเดียวว่า

“ช่างมัน”

...เมื่อมีสติตั้งมั่น จิตไม่โอนเอียงหวั่นไหวไปกับอะไรง่าย ๆ ก็หมายความว่าเรามี “ไม้ตาย” ที่จะจัดการกับความรู้นึกคิดที่มาหลอกหลอน ไม้ตายนั้นก็คือการเพ่งพินิจมันด้วยจิตที่สงบและวางเฉย

พระไพศาล วิสาโล

[ยาใจ]

[ยาใจ]

ประโยชน์ของความทุกข์

“ความทุกข์มีขึ้นเพื่อสอนเราให้

รู้จักหลุดพ้นจาก......ความทุกข์

ปัญหาเกิดขึ้นเพื่อสอนเราให้

เกิดปัญญาด้วยเหตุนี้ปัญหาจึง

ไม่ใช่เรื่องน่ากลัวหากคือครูที่มา

สอนให้เราฉลาดขึ้นนั่นเอง”

---------------------------------------------

อย่าท้อแท้

“ในยามท้อแท้สิ้นหวัง

ขอให้นึกถึงคน ที่ทุกข์ยาก

มากกว่าเรา เมื่อนั้นทุกข์ของเรา

จะเบาบาง เพราะตระหนักว่า

เรายังโชคดีกว่าคนอื่นอีกมาก”


พระไพศาล วิสาโล


ที่มา : Facebook วัดป่าสุคะโต เพื่อธรรมะและธรรมชาติ

[ยาใจ]

เวลาที่หายไป

ไม่น่าแปลกใจที่คนเราใช้เวลามากมายกับข้อมูลข่าวสาร หรืออยู่กับเทคโนโลยีไอที จนกระทั่งไม่มีเวลาเหลือ ในบ้านมีพ่อแม่ลูก 4 คน มีโทรทัศน์คนละเครื่อง แต่ละคนก็อยู่ในห้องตัวเอง ทั้งวันก็ต่างคนต่างอยู่หน้าจอโทรทัศน์ หรืออยู่หน้าจอคอมพิวเตอร์ จนไม่มีเวลาคุยกัน พ่อจะเรียกลูกมากินข้าว ต้องใช้โทรศัพท์มือถือเรียกลงมา บางคนถึงกับส่ง SMS หรือเขียนอีเมล์ถึงลูกให้ลงมากินข้าว

นั่นแปลว่า ไม่เพียงแค่สำนึกเรื่องเวลาเท่านั้นที่เปลี่ยนแปลงไป สำนึกในเรื่อง space รวมทั้งความสัมพันธ์กับผู้คนก็เปลี่ยนไปพร้อมกันด้วย ในด้านหนึ่งเทคโนโลยีช่วยให้เราใกล้ชิดกันมากขึ้น แต่ในอีกด้านหนึ่งมันทำให้เราเหินห่างจากคนใกล้ตัวเช่นคนในบ้าน

ขณะที่คนไกลได้ใกล้ชิดกันมากขึ้น แต่คนใกล้กลับห่างเหินกัน

space บิดเบือนไปหมด เราติดต่อกับเพื่อนที่อเมริกาทุกวัน แต่เราไม่คุยกับพ่อแม่เราเอง

พระไพศาล วิสาโล

[ยาใจ]

หาคนรู้ใจ

“อย่าว่าแต่การพยายามเข้าใจคนอื่นเลย

แม้แต่การเข้าใจตนเอง ผู้คนส่วนใหญ่

ก็มักมองข้าม มัวแต่เสาะแสวงหาคนที่รู้ใจตน

อยากได้เพื่อนที่รู้ใจตน คู่ครองที่รู้ใจตน

ลูกน้องที่รู้ใจตน ฯลฯ แต่กลับละเลยที่

จะรู้ใจตนเอง เมื่อความโกรธเกลียดเกิดขึ้น

ก็ไม่รู้ทัน ปล่อยให้ความทุกข์เล่นงานจิตใจ

หากใจของเรา เราเองยังไม่รู้ จะหวังให้คนอื่น

มารู้ใจเราได้อย่างไร จะว่าไปแล้วที่

ผู้คนทุกข์ระทมทุกวันนี้ก็เพราะไม่รู้ใจตนมากกว่า

หาใช่เป็นเพราะไร้คนรู้ใจหรือเข้าใจตนไม่”


พระไพศาล วิสาโล


ที่มา : Facebook วัดป่าสุคะโต เพื่อธรรมะและธรรมชาติ

[ยาใจ]

รับความจริงได้ใจไม่ทุกข์

“นอกจากทุกข์เพราะความคิดแล้ว

คนเรายังทุกข์เพราะความรู้สึก

ทุกข์เพราะความรู้สึกที่ต่อต้าน

ปฏิเสธไม่ยอมรับสิ่งที่เกิดขึ้น

ใจที่ไม่ยอมรับผลักไสสิ่งที่เกิดขึ้น

บ่อยครั้งก่อให้เกิดความทุกข์

ยิ่งกว่าสิ่งที่เกิดขึ้นกับเราเสียอีก

เช่นอากาศร้อน หรือความหนาว

มันทำให้เกิดความทุกข์กายก็จริง

แต่ก็ไม่มากเท่ากับความทุกข์ที่เกิด

จากใจที่ต่อต้าน ปฏิเสธ ไม่ยอมรับ”

พระไพศาล วิสาโล


ที่มา : Facebook วัดป่าสุคะโต เพื่อธรรมะและธรรมชาติ

[ยาใจ]

ค่านิยมหมายถึง สิ่งที่เรายึดถือเป็นคุณค่า ซึ่งค่านิยมของเราในตอนนี้คือ การนิยมเอาวัตถุ เกียรติยศชื่อเสียงมาเป็นคุณค่า ส่งผลต่อจริยธรรมเป็นอย่างมาก เพราะถ้าให้คุณค่าไปที่วัตถุมาก ๆ คุณก็พร้อมที่จะโกง พร้อมที่จะคอร์รัปชั่น พร้อมที่จะฆ่าคนอื่น เพื่อให้ได้มาซึ่งเงินและสิ่งของ

ทุกอย่างมันเริ่มต้นมาจากค่านิยม หรือในทางพุทธศาสนาเรียกว่า ‘ทิฐิ’ ถ้าคุณมีค่านิยมที่ถูกต้อง ก็จะนำไปสู่การปฏิบัติที่ถูกต้อง แต่ถ้าคุณมีค่านิยมที่ผิด ก็จะนำไปสู่การผิดศีลธรรมได้ง่าย และจะทำให้คุณมีความทุกข์

ถ้าเป็นคนญี่ปุ่น เขาสร้างฐานะมาด้วยความเพียรจนร่ำรวย เวลาเขาอวยพรลูกหลาน หรือลูกศิษย์ เขาจะพูดว่า “พยายามเข้านะ” แต่คนไทยชอบอวยพรว่า “ขอให้โชคดี” เมืองไทยเป็นเมืองพุทธ แต่ชอบให้คนพึ่งพาโชค

ในทางกลับกัน คนญี่ปุ่นที่พูดว่า “พยายามเข้านะ” กลับเป็นพุทธมากกว่า เพราะพระพุทธเจ้าตรัสไว้ว่า “บุคคลล่วงลุทุกข์ได้ด้วยความเพียร” พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาแห่งความเพียร

พระไพศาล วิสาโล

[ยาใจ]

สิ่งที่เราถือว่าเป็นศัตรูไม่ได้มีแต่มนุษย์หรือสัตว์ร้ายเท่านั้น หากยังรวมไปถึงสิ่งอื่นที่เป็นนามธรรมด้วย เช่นความทุกข์ ความสูญเสีย ความพลัดพราก ความเจ็บความป่วย สิ่งเหล่านี้คนทั่วไปมองเสมือนศัตรู เพราะมันทำให้เราเป็นทุกข์ เดือดเนื้อร้อนใจ สิ่งเหล่านี้แหละที่คอยตามจี้เราอยู่ตลอดเวลา ถ้าไม่เจอวันนี้ก็ต้องเจอวันหน้า หรือว่าเจอแล้วก็เจออีก...

สิ่งที่เป็นศัตรูไม่ว่าคนก็ตาม เหตุการณ์ก็ตาม สามารถเป็นมิตรกับเราได้ ขอเพียงแต่เรามีสติหรือรู้จักมองให้เป็น

ยกตัวอย่าง ความเจ็บป่วย ก็มีประโยชน์ สามารถเป็นมิตรกับเราได้ เช่น ช่วยให้เราเห็นธรรมะ เห็นสัจธรรมของชีวิต ถ้าไม่เจ็บไม่ป่วยเราก็อาจประมาท หมกมุ่นกับความสนุกสนาน ปล่อยเวลาให้ผ่านไปอย่างไร้ประโยชน์

คนที่มีสุขภาพดีจำนวนไม่น้อย ไม่เห็นคุณค่าของการมีสุขภาพดี ใช้ร่างกายเปล่าเปลือง ใช้อย่างสมบุกสมบันในทางที่ไร้ประโยชน์ กว่าจะเห็นโทษหรือรู้ตัว บางทีก็สายไปแล้ว เพราะว่าป่วยหนัก เป็นมะเร็ง เป็นโรคหัวใจ หรือพิการ ใกล้ตาย

แต่คนเจ็บคนพิการ เขาไม่อยู่ในสถานะที่จะใช้ร่างกายและเวลาให้เปล่าเปลืองได้ ดังนั้นจึงทำให้เกิดประโยชน์คุ้มค่ามากที่สุด อย่างเช่น ไปเที่ยวไม่ได้ก็เลยต้องมาปฏิบัติธรรม หลายคนที่มีปัญญาไปเที่ยว มีเวลาไปงานสังสรรค์ มักจะหมดเวลาไปกับเรื่องนี้จนไม่มีเวลาเหลือสำหรับการทำสิ่งที่มีคุณค่า เช่น การปฏิบัติธรรม

พระไพศาล วิสาโล

[ยาใจ]

[ยาใจ]

สุขใจเมื่ออยู่กับธรรมชาติ


“เมื่อพาตัวมาอยู่ท่ามกลางป่าเขา

เราย่อมมิอาจพึ่งพาความสุขและ

ความสะดวกสบายซึ่งมีอยู่อย่างครบครัน

จากชีวิตในเมืองได้อีกต่อไป นั่นคือโอกาส

ที่เราจะได้เรียนรู้และเข้าถึงความสุข

จากชีวิตที่เรียบง่าย รวมทั้งความสุข

จากใจของเรา ความสุขนั้นมีอยู่แล้ว

กลางใจเรา แต่คนส่วนใหญ่ไม่ตระหนัก

เพราะมัวเพลิดเพลินกับความสุขจากวัตถุ

สิ่งเสพภายนอก วิถีชีวิตที่ดึงจิตออก

นอกตัวตลอดเวลา จนรู้สึกแปลกแยกกับตัวเอง

ยิ่งทำให้ผู้คนตัดขาดจากความสุขด้านใน

อันเป็นความสุขที่ประณีตลึกซึ้ง ผลก็คือ

ผู้คนพากันพึ่งพิงวัตถุสิ่งเสพจนขาดอิสรภาพ

ต่อเมื่อตระหนักและสัมผัสได้ถึงความสุข

กลางใจ เราจึงจะมีอิสรภาพอย่างแท้จริง”

พระไพศาล วิสาโล


ที่มา : Facebook วัดป่าสุคะโต เพื่อธรรมะและธรรมชาติ

[ยาใจ]

"ความจริงแล้ว ความตายไม่ใช่เรื่องน่ากลัวเลย สิ่งที่น่ากลัวกว่าก็คือ ใจของเรานั่นเองที่วางไว้ไม่ถูกต้อง เช่น กลัวตาย หรือไม่เข้าใจความตายดีพอ ถ้าหากว่าเรารู้จักวางใจอย่างถูกต้อง ความตายก็ไม่น่ากลัว และเมื่อถึงเวลาที่จะต้องตาย ก็สามารถตายอย่างสงบได้..."

พระไพศาล วิสาโล (จากหนังสือ มรณสติ)




ที่มา : Facebook Peaceful Death
https://www.facebook.com/peacefuldeath2011

[ยาใจ]

คนไทยนั้นนึกว่าบุญเหมือนกับบัตรสะสมโชค

ส่วนใหญ่เราไม่เข้าใจว่าบุญหมายถึงอะไร คนไทยนั้นนึกว่าบุญเหมือนกับบัตรสะสมโชค รู้จักไหมโยมบัตรสะสมโชค บัตรสะสมโชคนั้น พอสะสมได้มาก ก็ไปแลกเอาของสมนาคุณได้ คนไทยมักจะเข้าใจบุญในแง่นี้ คือบุญที่เป็นบัตรสะสมโชค

ลองมาพิจารณาดูว่าเราคาดหวังอะไรบ้างจากบุญ สิ่งที่คาดหวังจากบุญคือความร่ำรวย ความมีทรัพย์สมบัติ ความมั่งมี เราคิดเพียงเท่านั้น นี่ก็ไม่ต่างจากเวลาเราอยากได้ของสมนาคุณ เราทำอย่างไรบ้าง เราก็มักไปศูนย์การค้าตามที่เขาโฆษณาว่า ที่นั้น ที่นี้ มีบัตรสะสมโชคเยอะๆ เพื่อแลกของ

ในทำนองเดียวกัน เวลาเราอยากได้บุญเยอะๆ เราทำอย่างไร เราก็คิดว่าต้องไปที่ๆมีการแจกบุญมากๆ หรือเพิ่มบุญเยอะ นั่นคือต้องไปทำบุญกับพระ ต้องไปทำบุญกับเกจิอาจารย์บุญถึงจะเพิ่มพูน และเมื่อสะสมบุญแบบนี้มากเข้า ก็หวังว่าจะรวยหรือถูกหวยในเวลาไม่นาน

สิ่งที่เราคาดหวังจากบุญนั้น ก็ไม่ได้มีอะไรมากไปกว่าการมีทรัพย์สินเงินทองมากๆ แต่เราไม่ได้คิดเลยว่า บุญ ตามความหมายที่แท้จริง หมายถึงการชำระใจให้สะอาด การชำระใจให้ผ่องแผ้ว ถ้าเราทำบุญแล้วเราไม่ได้ทำใจของเรา ให้โปร่งเบา หรือชำระจิตของเราให้สะอาด อันนั้นก็เป็นบุญที่แท้ไม่ได้

พระไพศาล วิสาโล

[ยาใจ]

ตราบที่เรายังมีลมหายใจ และยังมีหัวจิตหัวใจอยู่ เราสามารถทำบุญได้ตลอดเวลา เช่น การเจริญสมาธิภาวนาด้วยเมตตาจิต นั่นก็ถือเป็นการทำบุญอย่างหนึ่ง

พระพุทธเจ้าตรัสไว้ว่า ผู้ใดเจริญเมตตาจิตเพียงชั่วเวลารีดน้ำโค มีผลมากกว่าการให้ทาน ๓ ครั้ง ๆ ละ ๑๐๐ หม้อ ฉะนั้น คนที่ไม่มีเงิน หรือไม่มีเวลาจะไปวัด แต่อยากทำบุญ ก็เพียงเจริญเมตตาจิต ไม่ให้โกรธเกลียดใคร มีแต่ความรักให้แก่เขา วิธีนี้ก็ถือเป็นการทำบุญที่ได้อานิสงส์มากทีเดียว

พระไพศาล วิสาโล

[ยาใจ]

ธรรมชาติเกื้อกูลธรรม

ผู้ที่มีจิตใจรุ่มร้อน เมื่อได้มาอยู่ท่ามกลางธรรมชาติอันสงบสงัด
จิตใจก็จะสงบเย็นได้เร็ว เกิดกุศลธรรมได้ง่าย และหากหันมามองด้านใน
หรือรู้จักบำเพ็ญทางจิต สติ สมาธิ ปัญญาก็จะเจริญงอกงาม

พระไพศาล วิสาโล
ภาพ วัดป่าภูก้อน อุดรธานี


ที่มา : Facebook วัดบันดาลใจ
https://www.facebook.com/watbundanjai?fref=photo

[ยาใจ]

ธรรมชาติยังสอนจริยธรรมให้แก่เราได้เป็นอย่างดี

ไม่ว่าจากต้นไม้ที่เอื้อเฟื้อสรรพสัตว์

จากแมลงที่อดทนและเพียรพยายามอย่างไม่ย่อท้อ

จากนกที่โบยบินอย่างอิสระโดยไม่มีทรัพย์สินเป็นภาระ

เมื่อมีผู้ถามหลวงปู่มั่นว่าท่านรู้ธรรมได้อย่างไรในเมื่อเรียนหนังสือไม่มาก

ท่านตอบว่า...สำหรับผู้มีปัญญา ธรรมะมีอยู่ทุกหย่อมหญ้า...

และด้วยเหตุผลเดียวกัน ท่านอาจารย์พุทธทาสจึงแนะให้ผู้มาเยือนสวนโมกข์ หัดฟังต้นไม้และก้อนหินสอนธรรม

พระไพศาล วิสาโล

ที่มา : Facebook วัดบันดาลใจ