การบริหารจิต - หลวงพ่อจรัญ ฐิตตธัมโม
เป็นความจริงที่ปรากฏชัดว่า นักเรียน นักศึกษา หรือใครก็ตาม
ที่มีสุขภาพจิตดี ย่อมเรียนหนังสือได้ดี สามารถทำงานได้มาก
และได้ผลดี มีประสิทธิภาพสูง ทั้งสามารถเข้ากับเพื่อน ๆ ได้ดี
และช่วยสังคมได้ดี เพราะมีสุขภาพจิตสูง ย่อมมีความสุข และ
ความสำเร็จในชีวิต ได้มากกว่าผู้ที่มีจิตเสื่อมและอ่อนแอ เช่นเดียวกับ
ผู้ที่กำลังกายสมบูรณ์แข็งแรง ย่อมมีความสุข และความก้าวหน้าในชีวิต
ได้มากกว่าคนที่มีร่างกายอ่อนแอ และเป็นโรค
อันร่างกายจะแข็งแรง และมีพลานามัยดีได้นั้น ก็เพราะเจ้าของกายรู้จัก
รักษาสุขภาพของตน เช่น ออกกำลังกาย รู้จักบริหารกาย รู้จักบริโภค
อาหารที่ถูกสุขลักษณะ พักผ่อนให้เพียงพอ และได้อากาศบริสุทธิ์
ข้อนี้ฉันใด จิตของมนุษย์ ก็เช่นเดียวกัน จะมีสุขภาพสมบูรณ์ได้
เพราะเจ้าของรู้จักบริหารจิตของตน โดยฝึกฝนอารมณ์ด้วยวิธีอันถูกต้อง
การบริหารจิต ก็คือการรักษาคุ้มครองจิต การฝึกฝน
อบรมจิต หรือการทำจิตให้สงบ ให้สะอาด ปราศจากความวุ่นวาย
เดือดร้อน ให้เข้มแข็ง ให้มีสุขภาพจิตดี และให้นำมาใช้ปฏิบัติงานได้ดี
พูดง่าย ๆ ก็คือ “การพัฒนาจิต” นั้นเอง
ประเทศชาติที่ได้การบริหารดี ได้รับการพัฒนาดีแล้ว
ย่อมเป็นประเทศที่รุ่งเรือง ประชาชนในประเทศนั้น ย่อมอยู่ดีกินดี
มีความสงบสุขได้ ฉันใด จิตที่บริหารดีแล้ว พัฒนาดีแล้วก็ฉันนั้น
เหมือนกัน คือ ย่อมมีความเกษมและสงบสุข
ทุกคนที่เกิดมาล้วนแต่รักสุขเกลียดทุกข์ด้วยกันทั้งสิ้น
และความสุขที่มนุษย์ต้องการนั้นมีอยู่ ๒ อย่างคือ
๑. ความสุขทางกาย
๒. ความสุขทางใจ
ความสุขทั้ง ๒ อย่างนี้
ต้องอาศัยกันและกัน คือถ้ากายเป็นสุขแล้ว ก็จะทำให้ใจเป็นสุขด้วย
หรือถ้าใจเป็นสุขแล้ว ก็จะทำให้กายเป็นสุขด้วย เช่นเดียวกับ
เรื่องของความทุกข์ เพราะกายกับจิตมีความเกี่ยวเนื่องกัน คือ
รูป กับ นาม แม้พระพุทธศาสนาจะยอมรับความสุขทั้ง ๒ อย่างนี้
แต่ก็ยกย่องจิตว่าประเสริฐกว่ากาย เพราะกายรวมทั้งสมอง
เป็นผู้ปฏิบัติตามคำสั่งของจิต จิตเป็นผู้นำ ดังพุทธภาษิตว่า
“มโนปุพฺพงฺคมา ธมฺมา” ซึ่งแปลว่า ธรรมทั้งหลาย มีใจเป็นหัวหน้า
การฝึกจิตบริหารจิตนั้นมีคุณค่าต่อชีวิตมาก
๑. ถ้าเป็นนักเรียน นักศึกษา ก็สามารถเรียนหนังสือ
ได้ผลดีเพิ่มขึ้น ได้คะแนนสูง เพราะมีจิตใจสงบ จึงทำให้มี
ความจำแม่นยำ และดีขึ้นกว่าแต่ก่อน
๒. ทำสิ่งต่าง ๆ ได้ดีขึ้น ไม่ค่อยผิดพลาด เพราะมีสติสมบูรณ์ขึ้น
๓. สามารถทำงานได้มากขึ้น และได้ผลดีอย่างมีประสิทธิภาพ
๔. ทำให้โรคภัยไข้เจ็บเบาบางอย่างหายไปได้
๕. ทำให้เป็นคนมีอารมณ์เยือกเย็น มีความสุขใจได้มาก
มีผิวพรรณผ่องใส มีจิตใจเบิกบาน
๖. ทำให้อยู่ในสังคมอย่างปกติสุข เช่นอยู่ในโรงเรียน
ก็ทำให้เพื่อน ๆ และครูพลอยได้รับความสุขไปด้วย เป็นต้น
๗. สามารถเผชิญเหตุการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นเฉพาะหน้า
ได้อย่างใจเย็น รวมทั้งสามารถแก้ไขความยุ่งยาก และความเดือดร้อน
วุ่นวายในชีวิตได้ด้วยวิธีอันถูกต้อง
๘. สามารถกำจัดนิวรณ์ ที่รบกวนจิตลงได้ หรืออย่างน้อย
ก็ทำให้เบาบางลงได้
๙. ถ้าทำได้ถึงขั้นสูง ก็ย่อมได้รับความสุขอันเลิศยิ่ง
และอาจสามารถได้อำนาจจิตพิเศษ เช่น รู้ใจคนอื่น เป็นต้น
การบริหารจิต - หลวงพ่อจรัญ ฐิตตธัมโม
